چین در مسیر دوره ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۰، جایگاه خود را در تولید جهانی تثبیت و تقویت کند
همزمان با آغاز تدوین پانزدهمین برنامه پنجساله چین (۲۰۲۵ تا ۲۰۳۰)، دولت و حزب کمونیست بار دیگر بر حفظ سهم معقول تولید در اقتصاد ملی تأکید کردهاند؛ سیاستی که از نگاه تحلیلگران به معنای تمرکز جدی چین بر تقویت اقتصاد واقعی، توسعه صنایع پیشرفته و مقابله با فشارهای خارجی است.
تأکید رسمی حزب کمونیست: تولید باید ستون توسعه باقی بماند
به گزارش شینهوا، در اسناد مقدماتی حزب کمونیست برای برنامه پنجساله جدید آمده است:
«سهم بخش تولید در اقتصاد ملی باید در سطح مناسبی تثبیت شود و یک ساختار صنعتی مدرن و قابل اتکا، با تمرکز بر تولید پیشرفته، ایجاد گردد.»
این جهتگیری به اعتقاد کارشناسان، پاسخی مستقیم به دو چالش بزرگ است:
- رقابت فزاینده قدرتهای صنعتی جهان
- شتاب انقلاب فناوری و نیاز به توسعه صنایع نوظهور
چین؛ بزرگترین تولیدکننده جهان با سهمی بیرقیب
طبق دادههای وزارت صنعت و فناوری اطلاعات چین، ارزش افزوده بخش تولید این کشور در سال ۲۰۲۲ به ۳۳.۵ تریلیون یوان (حدود ۲.۷۲ تریلیون دلار) رسید که معادل ۲۲.۹ درصد GDP است.
گلوبالتایمز گزارش میدهد که چین ۱۵ سال متوالی بزرگترین مرکز تولید جهان باقی مانده و تنها کشوری است که تمام طبقات صنعتی سازمان ملل را تحت پوشش دارد.
نیکیایشیا نیز در تحلیلی نوشت:
«چین اکنون وارد مرحلهای شده که دیگر فقط حجم تولید مهم نیست؛ کیفیت، فناوری، هوشمندسازی و امنیت زنجیره تأمین به اولویتهای اصلی تبدیل شدهاند.»
تحول بزرگ: عبور از “کارخانه جهان” به “قدرت تولیدی برتر”
شو جیانوی، پژوهشگر ارشد مؤسسه اقتصاد صنعتی و فناوری چین، در گفتوگو با رسانههای داخلی میگوید:
«چین در نقطهای تعیینکننده قرار دارد؛ از یک تولیدکننده بزرگ باید به یک قدرت تولیدی تبدیل شود. این مرحله نیازمند ارتقای فناوری، بومیسازی تجهیزات کلیدی و ایجاد زنجیرههای مقاوم صنعتی است.»
چرا این موضوع مهم است؟
- جهان درگیر رقابت فناوریمحور شده است.
- کشورهای غربی در حال محدود کردن دسترسی چین به فناوریهای حساس هستند.
- صنایع کلاسیک در کشورهای توسعهیافته دوباره در حال احیا (Reindustrialization) هستند.
- ریسکهای ژئوپلیتیک افزایش یافته و وابستگی به زنجیرههای جهانی شکنندهتر شده است.
هشدار رسانههای اقتصادی چین
ساوثچاینا مورنینگپست در گزارشی تحلیلی نوشت:
«چین نمیتواند اجازه دهد سهم تولیدش بیش از حد کاهش یابد؛ زیرا اقتصادهای بزرگی که تولید را رها کردند، بعدها با کاهش رشد، افت بهرهوری و وابستگی خارجی مواجه شدند.»
این روزنامه در ادامه تأکید کرد که حفظ سهم تولید بخشی از استراتژی امنیت اقتصادی چین است.
برنامههای کلیدی چین برای حفظ سهم تولید
طبق گزارش شینهوا، نیکیایشیا و اسناد وزارت صنعت چین، مهمترین برنامهها عبارتاند از:
۱. نوسازی صنایع سنتی
- فولاد، پتروشیمی، ماشینسازی و …
- ارتقای تجهیزات
- کاهش مصرف انرژی
- افزایش بهرهوری
۲. توسعه صنایع نوظهور
- هوش مصنوعی
- هوافضا
- رباتیک
- نیمههادیها
- انرژیهای نو
۳. تقویت زنجیرههای مهم و تأمین تجهیزات استراتژیک
چین قصد دارد وابستگی خود به فناوریهای حساس خارجی را کاهش دهد، از جمله در:
- تراشهها
- ماشینآلات پیشرفته ساخت تراشه
- موتورهای صنعتی
- تجهیزات انرژی پاک
۴. دیجیتالیسازی تولید و توسعه کارخانههای هوشمند
به گزارش گلوبالتایمز بیش از ۸۰۰ کارخانه هوشمند جدید تا سال ۲۰۲۷ ایجاد خواهد شد.
۵. تشویق به سرمایهگذاری صنعتی
دولت سازوکارهای جدید تأمین مالی برای صنایع پیشرفته ایجاد کرده است:
- صندوقهای نوآوری
- مشوقهای مالیاتی
- حمایت از استارتاپهای صنعتی
- وامهای بلندمدت کمبهره
اهمیت اجتماعی ـ اقتصادی تولید برای چین
شو جیانوی تأکید میکند:
«در کشوری با ۱.۳ میلیارد جمعیت، تولید نهتنها یک بخش اقتصادی، بلکه ستون اشتغال، نوآوری و امنیت ملی است.»
اقتصاددانان چینی نیز هشدار میدهند که کاهش سهم تولید میتواند:
- پایه اقتصادی کشور را تضعیف کند
- آسیبپذیری در برابر تحریمها را افزایش دهد
- رشد بلندمدت را تهدید کند
جمعبندی
چین در آستانه تدوین پانزدهمین برنامه پنجساله، حفظ سهم تولید را قلب استراتژی توسعه ملی خود قرار داده است. این سیاست نه تنها برای رشد اقتصادی، بلکه برای امنیت صنعتی، رقابتپذیری جهانی و کاهش ریسکهای ژئوپلیتیک حیاتی است.
با توجه به فشارهای خارجی، تحولات فناوری و رقابتهای جهانی، چین تلاش میکند با توسعه صنایع نو، هوشمندسازی کارخانهها و تقویت زنجیره تأمین، از جایگاه «کارخانه جهان» عبور کرده و به یک قدرت صنعتی پیشرفته و پایدار تبدیل شود.
